Finaliści Juliusza – biografia trzecia: śląski underground
„Barwny i nieoczywisty portret miejsca i środowiska”, „znakomite uchwycenie klimatu” – to tylko niektóre opinie członkiń i członków kapituły Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz” na temat „Śnialni” Rafała Księżyka, trzeciej z pięciu książek nominowanych do tegorocznej nagrody literackiej przyznawanej w Rybniku.
Czym jest Śnialnia? To miejsce, w którym się śni i sny się urzeczywistnia. Ich sen był snem o wolności – malarze Urszula Broll, Antoni Halor, Zygmunt Stuchlik, Andrzej Urbanowicz i Henryk Waniek wymknęli się do Śnialni z realiów PRL-u. W latach sześćdziesiątych XX wieku stworzyli przy ulicy Piastowskiej 1 w Katowicach legendarną Pracownię, która przetrwała sześć dekad. Najpierw kusiła duchowością, a po 1989 roku – ekscesem. W kręgu oddziaływania Pracowni znalazły się ważne dla polskiej kultury postacie, m.in.: Zdzisław Beksiński, Henryk Mikołaj Górecki, Jerzy Illg, Tadeusz Sławek czy Olga Tokarczuk. W Pracowni rozwinęła się wrażliwość, która pozwoliła spojrzeć na Śląsk i na Polskę w nowy sposób.
„Śnialnia” Rafała Księżyka to osadzona w śląskich realiach opowieść o tym, co wydawało się eskapizmem, a zmieniło rzeczywistość.
A jak uzasadniali nominację do Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz” dla „Śnialni” członkowie kapituły? Debiutująca w tym gronie krytyczka literacka i literaturoznawczyni Bernadetta Darska:
– Podczas lektury można pokusić się nawet o stwierdzenie, że jest w tej historii coś paradoksalnie nostalgicznego, bo takich miejsc i środowisk dzisiaj już nie ma. W pewnym więc sensie otrzymujemy również modelową opowieść o społeczności ludzi nieobojętnych, gotowych zaryzykować, by móc mówić o świadomości, gotowych śnić, by zbliżyć się do tego, co duchowo inspiruje, wreszcie gotowych na to, by wolność utożsamić ze spełnieniem.
Z kolei Tadeusz Sławek, przewodniczący kapituły tak podsumował książkę i pracę Rafała Księżyka:
– Autor dołożył wszelkich starań, by powstała książka nie tylko bogato udokumentowana, ale także krytycznie "serdeczna". To ważna dla Śląska i Katowic propozycja próbująca uchwycić i opisać mnogość i różnorodność dróg doświadczania świata za sprawą Pracowni, która odegrała wielką rolę w życiu wielu ludzi.
Kolejną z nominowanych książek zaprezentujemy za tydzień. Przypominamy też o organizowanym przez rybnicką bibliotekę konkursie na recenzję biografii zgłoszonych do „Juliusza”.
Laureata Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz” poznamy 12 października podczas 55. Rybnickich Dni Literatury. Otrzyma okazałą statuetkę i 50 tys. zł.
![](https://www.rybnicka.eu/assets/pics/nasz-zespol/szczupakk.png)
Zobacz także
![Finaliści „Juliusza” – biografia druga: prozaik ze zmyślonym życiorysem](https://www.rybnicka.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-08/11/450356819_791793916274391_6865353496103407348_n_mini.jpg)
Finaliści „Juliusza” – biografia druga: prozaik ze zmyślonym życiorysem
![Finaliści „Juliusza” – biografia pierwsza: ornitolog z Auschwitz](https://www.rybnicka.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-08/02/450470845_791793382941111_930869103624048779_n_mini.jpg)